در حالت طبیعی ، در هفته‌ های پایانی بارداری ، جنین به‌ گونه ‌ای در رحم می‌ چرخد که سر او به سمت پایین قرار می ‌گیرد تا مسیر زایمان طبیعی راحت‌ تر باشد. این موقعیت بهترین حالت برای تولد است و احتمال بروز مشکل در حین زایمان را کاهش می ‌دهد. اما گاهی این چرخش کامل انجام نمی ‌شود و به جای سر ، پاها یا باسن جنین در دهانه رحم قرار می ‌گیرد. به این وضعیت بریچ یا Breech گفته می‌ شود. شناخت این حالت‌ ها به بهترین متخصص زنان در شمال تهران این امکان را می دهد تا بهترین تصمیم را برای نحوه زایمان بریچ بگیرد.

انواع وضعیت بریچ جنین

بریچ جنین می ‌تواند شکل‌ های مختلفی داشته باشد که بسته به موقعیت پاها و باسن او متفاوت است. اگر کودک در این حالت متولد شود زایمان بریچ رخ داده است.

• بریچ کامل: در این حالت ، پاهای جنین خم شده و در کنار باسن قرار دارند. هنگام تولد ، باسن او از رحم خارج می ‌شود.
• بریچ ناکامل: در این وضعیت ، پاهای جنین ابتدا وارد کانال زایمان می ‌شوند. در موارد نادر ممکن است دست یا پهلو نیز زودتر از سایر اندام‌ ها خارج شود.
• بریچ فرانک: باسن جنین در مسیر خروج قرار دارد ، اما پاهای او در امتداد بدن کشیده شده و نزدیک به سر قرار گرفته ‌اند.

علت قرار گرفتن جنین در وضعیت بریچ

چه چیزی باعث بریچ شدن جنین می شود ؟ دیل وضعیت بریچ هنوز مشخص نیست ، اما تحقیقات نشان داده ‌اند که برخی عوامل می ‌توانند احتمال بروز آن را بیشتر کنند. این موارد معمولاً به شرایط رحم ، جنین یا مایع آمنیوتیک مربوط می‌ شوند. برخی دلایل رایج شامل موارد زیر است:

1. بارداری دوقلویی یا چندقلویی
2. سابقه زایمان بریچ در بارداری ‌های قبلی
3. مشکلات مربوط به جفت ، مانند جفت سرراهی
4. زیاد یا کم بودن مایع آمنیوتیک
5. ناهنجاری ‌های رحم یا لانه‌ گزینی غیرمعمول جنین
6. نارس بودن جنین یا داشتن سر بزرگ ‌تر از حد معمول
7. شرایط خاص جنینی ، مانند کشیدگی غیر طبیعی ستون مهره‌ ها

برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر سمیه یگانه، فرم زیر را تکمیل نمایید.

زایمان بریچ و روش ‌های تشخیص آن

تشخیص وضعیت بریچ در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد ، زیرا تعیین روش مناسب زایمان به آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد ، معاینه و لمس شکم به تنهایی نمی ‌تواند وضعیت اینکه جنین بریچ سالم است یا نه و یا دقیقا در چه وضعیتی قرار گرفته را به ‌طور دقیق مشخص کند. از این رو احتمال خطا وجود دارد. امروزه سونوگرافی مطمئن ‌ترین و دقیق ‌ترین روش برای تشخیص بریچ جنین محسوب می ‌شود. علاوه بر سونوگرافی ، پزشک ممکن است از روش ‌هایی مانند شنیدن ضربان قلب جنین یا انجام مانورهای لئوپولد نیز استفاده کند ، اما همچنان سونوگرافی بهترین و مطمئن ‌ترین راهکار برای بررسی وضعیت قرارگیری جنین پیش از زایمان بریچ است.

انواع روش ‌های زایمان در وضعیت بریچ

زمانی که جنین در وضعیت بریچ قرار دارد ، بسته به شرایط مادر و نوزاد می ‌توان از روش‌ های مختلف زایمان استفاده کرد. رایج‌ ترین آن‌ ها شامل موارد زیر است:

• زایمان سزارین : متداول‌ ترین روش برای زایمان بریچ که با ایجاد برش در شکم و رحم انجام می ‌شود.
• زایمان آبی: در برخی موارد مادران در آب زایمان می ‌کنند. فشار آب می ‌تواند به کاهش درد و تسهیل روند زایمان کمک کند.
• زایمان زودرس: اگر جنین پیش از هفته ۳۷ متولد شود ، ممکن است به دلیل وضعیت بریچ یا شرایط پزشکی خاص ، نیاز به مداخلات بیشتر وجود داشته باشد.
• زایمان بریچ طبیعی: در برخی شرایط خاص و با رعایت معیارهای لازم ، امکان زایمان طبیعی برای جنین بریچ وجود دارد.

بهترین روش زایمان برای جنین بریچ

بیشتر نوزادان در وضعیت بریچ با روش سزارین به دنیا می‌ آیند ، زیرا این شیوه ایمن ‌تر بوده و خطرات کمتری برای مادر و جنین به همراه دارد. با این حال ، در شرایطی خاص می ‌توان زایمان طبیعی بریچ را نیز در نظر گرفت. به ‌عنوان مثال ، اگر وضعیت جنین بریچ کامل یا فرانک باشد و پزشک متخصص تجربه و مهارت کافی داشته باشد ، احتمال انجام زایمان بریچ طبیعی وجود دارد. با این وجود ، هر روش زایمان در حالت Breech می ‌تواند با خطراتی همراه باشد ، بنابراین تصمیم‌ گیری نهایی باید توسط متخصص زنان و بر اساس وضعیت مادر و جنین انجام شود.

زایمان سزارین در حالت بریچ

بسیاری از پزشکان زمانی که جنین در حالت بریچ قرار دارد ، روش سزارین را توصیه می ‌کنند. مطالعات نشان داده ‌اند که میزان مرگ و میر نوزادان در سزارین بریچ به مراتب کمتر از زایمان طبیعی است. از همین رو ، می‌ توان گفت سزارین در این شرایط ، گزینه ‌ای ایمن ‌تر و قابل اعتمادتر برای حفظ سلامت مادر و جنین محسوب می ‌شود.

شرایط لازم برای زایمان طبیعی بریچ

برای اینکه زایمان طبیعی در وضعیت بریچ به شکل ایمن انجام شود ، رعایت چند شرط ضروری است:

مادر سابقه زایمان سزارین نداشته باشد.
پزشک متخصص تجربه و مهارت بالایی در زایمان بریچ داشته باشد.
جنین در وضعیت بریچ کامل یا فرانک قرار گرفته باشد.
سر جنین خمیده باشد و در وضعیت مناسبی قرار گیرد.
وزن جنین در محدوده طبیعی (بین ۲/۵ تا ۴ کیلوگرم) باشد.

آیا بریچ بودن جنین خطرناک است؟

بله، قرار گرفتن جنین در وضعیت بریچ می ‌تواند روند زایمان را با چالش‌ های قابل توجهی مواجه کند. این حالت به دلیل جای گیری غیر طبیعی جنین در رحم ، خطرات خاصی را برای مادر و نوزاد به همراه دارد و از این رو زایمان بریچ خطرناک است. برخی از مهم ‌ترین این خطرات عبارت ‌هستند از:

فشار بیش از حد بر پایین ‌تنه جنین که ممکن است باعث آسیب ‌دیدگی در مفاصل ران شود.
پیچیده شدن یا پاره شدن بند ناف که می ‌تواند جریان اکسیژن ‌رسانی به جنین را مختل کند.
مشکل در خروج سر جنین در مرحله پایانی زایمان ، چرا که سر بزرگ ‌ترین بخش بدن اوست و عبور آن دشوارتر خواهد بود. در چنین شرایطی ، پزشک ممکن است ناچار به استفاده از ابزارهایی مانند انبر (فورسپس) شود. این موضوع اهمیت بالای مهارت و تجربه متخصص زنان را در مدیریت زایمان بریچ نشان می ‌دهد.

به طور کلی ، وضعیت بریچ در بارداری یک وضعیت حساس است که نیازمند بررسی دقیق و تصمیم ‌گیری هوشمندانه پزشک می ‌باشد. در بیشتر موارد ، آشنایی با زایمان به شکل بریچ ، علل و عوارض آن اهمیت دارد زیرا در نوع زایمان تاثیرگذار لست. انتخاب سزارین برای زایمان بریچ ایمن ‌ترین گزینه جهت حفظ سلامت مادر و نوزاد محسوب می‌ شود. به همین دلیل توصیه می ‌شود در صورت مواجهه با چنین شرایطی ، حتماً روند بارداری و زایمان تحت نظر یک پزشک متخصص و باتجربه مدیریت گردد.​