زگیل تناسلی یکی از تظاهرات عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که می‌تواند به صورت برجستگی‌های کوچک در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد ظاهر شود. این ضایعات ممکن است بدون درد باشند یا با علائمی مانند خارش، سوزش و ناراحتی همراه شوند. تشخیص دقیق ضایعه و انتخاب روش مناسب درمان اهمیت زیادی دارد، زیرا همه برجستگی‌های ناحیه تناسلی زگیل تناسلی نیستند.

درمان زگیل تناسلی با توجه به محل، تعداد و اندازه ضایعات و شرایط فرد می‌تواند شامل روش‌هایی مانند داروهای موضعی، کرایوتراپی (فریز کردن) و برخی روش‌های برداشت ضایعه باشد. در ادامه، روش‌های درمان زگیل تناسلی، احتمال بهبود خودبه‌خودی و زمان مناسب مراجعه به پزشک را بررسی می‌کنیم.

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل تناسلی به ضایعات پوستی کوچک و گوشتی گفته می‌شود که معمولاً در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد ایجاد می‌شوند و در برخی افراد ممکن است بدون علامت باشند. عامل ایجاد این ضایعات، برخی از انواع ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که از طریق تماس جنسی و تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی منتقل می‌شود.

همه انواع HPV باعث ایجاد زگیل تناسلی نمی‌شوند. برخی از انواع این ویروس می‌توانند باعث ایجاد زگیل شوند، در حالی که انواع دیگری با تغییرات سلولی و برخی سرطان‌ها ارتباط دارند. به همین دلیل، تشخیص نوع ضایعه و بررسی شرایط فرد برای انتخاب روش مناسب درمان اهمیت دارد.

زگیل تناسلی ممکن است در بعضی افراد به مرور زمان خودبه‌خود برطرف شود، اما در برخی موارد باقی می‌ماند، افزایش پیدا می‌کند یا دوباره ظاهر می‌شود. در ادامه، روش‌های مختلف درمان زگیل تناسلی و عواملی که در انتخاب روش درمان مؤثر هستند را بررسی می‌کنیم.

برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر سمیه یگانه، فرم زیر را تکمیل نمایید.

علائم عفونت HPV چیست؟

عفونت HPV در بسیاری از افراد هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و ممکن است فرد برای مدتی از ابتلای خود مطلع نباشد. در برخی موارد، عفونت با بعضی از انواع HPV می‌تواند باعث ایجاد زگیل تناسلی شود. این ضایعات معمولاً به شکل برجستگی‌های کوچک و گوشتی در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد ظاهر می‌شوند و ممکن است به‌صورت منفرد یا چندتایی باشند.

زگیل تناسلی اغلب بدون درد است، اما گاهی می‌تواند با خارش، تحریک یا احساس ناراحتی همراه باشد. با این حال، وجود هرگونه برجستگی، خارش یا تغییر در ناحیه تناسلی به معنی ابتلا به HPV یا زگیل تناسلی نیست و تشخیص قطعی به بررسی پزشک نیاز دارد.

آیا HPV پرخطر هم علامت دارد؟

برخی انواع پرخطر HPV معمولاً در مراحل اولیه علامت قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کنند. این انواع با ایجاد تغییرات سلولی در برخی بافت‌ها، از جمله دهانه رحم، ارتباط دارند و به همین دلیل انجام غربالگری‌های توصیه‌شده برای سرطان دهانه رحم اهمیت دارد.

در مقابل، انواعی از HPV که باعث زگیل تناسلی می‌شوند معمولاً با ایجاد ضایعات پوستی قابل مشاهده شناخته می‌شوند و با انواع پرخطر HPV یکسان نیستند.

اگر درباره یک برجستگی یا ضایعه در ناحیه تناسلی مطمئن نیستید، بهتر است به جای تشخیص خودسرانه، برای معاینه و انتخاب روش مناسب درمان اقدام کنید. برای آشنایی دقیق‌تر با نشانه‌های اولیه و ظاهر زگیل تناسلی، می‌توانید مقاله اولین علائم زگیل تناسلی را نیز مطالعه کنید.

انواع ویروس HPV

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) شامل انواع مختلفی است که از نظر رفتار و پیامدهای احتمالی با یکدیگر تفاوت دارند. برخی انواع HPV بیشتر با ایجاد زگیل تناسلی ارتباط دارند، در حالی که برخی انواع پرخطر می‌توانند باعث تغییرات سلولی و در صورت ماندگاری عفونت، خطر ابتلا به بعضی سرطان‌ها را افزایش دهند.

نکته مهم این است که نداشتن زگیل به معنی نداشتن عفونت HPV نیست. بسیاری از عفونت‌های HPV بدون علامت هستند و ممکن است فرد از ابتلای خود اطلاع نداشته باشد. همچنین درمان زگیل تناسلی به معنای از بین رفتن قطعی ویروس HPV از بدن نیست؛ بنابراین پیگیری پزشکی و رعایت اقدامات پیشگیرانه اهمیت دارد.

نوع HPV، محل ضایعه و شرایط فرد می‌تواند در تصمیم‌گیری درباره نحوه بررسی و درمان نقش داشته باشد.

انواع HPV مرتبط با زگیل تناسلی

ویروس HPV انواع مختلفی دارد و همه انواع آن رفتار یکسانی ندارند. برخی از انواع HPV بیشتر با ایجاد زگیل تناسلی ارتباط دارند، در حالی که برخی انواع دیگر در گروه HPVهای پرخطر قرار می‌گیرند و در صورت ماندگاری عفونت می‌توانند با ایجاد تغییرات سلولی و بعضی سرطان‌ها ارتباط داشته باشند.

HPVهای کم‌خطر و زگیل تناسلی

بیشتر زگیل‌های تناسلی با انواع کم‌خطر HPV، به‌ویژه HPV نوع 6 و 11 مرتبط هستند. این انواع معمولاً باعث سرطان نمی‌شوند، اما می‌توانند موجب ایجاد یک یا چند ضایعه در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد شوند.

وجود یا نبود زگیل، به‌تنهایی نمی‌تواند نوع HPV را مشخص کند. همچنین همه افراد مبتلا به HPV دچار زگیل نمی‌شوند و عفونت ممکن است بدون علامت باشد.

HPVهای پرخطر

برخی انواع HPV مانند 16 و 18 و تعدادی از انواع دیگر، در گروه پرخطر قرار می‌گیرند. ماندگاری عفونت با این انواع می‌تواند خطر ایجاد تغییرات پیش‌سرطانی و برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان دهانه رحم، مقعد و بعضی نواحی سر و گردن را افزایش دهد.

نکته مهم این است که زگیل تناسلی و HPV پرخطر یک مفهوم یکسان نیستند. بیشتر زگیل‌های تناسلی ناشی از انواع کم‌خطر HPV هستند و وجود زگیل به معنی ابتلا به یک نوع HPV سرطان‌زا نیست.

تشخیص و پیگیری HPV بسته به محل عفونت، علائم و شرایط فرد متفاوت است و در صورت وجود ضایعه مشکوک، معاینه پزشکی برای تشخیص و انتخاب روش مناسب درمان اهمیت دارد.

میزان شیوع زگیل تناسلی در ایران

آمار دقیق و به‌روز از شیوع زگیل تناسلی در ایران محدود است و نمی‌توان یک عدد مشخص را به‌عنوان میزان شیوع در کل کشور در نظر گرفت. تفاوت در روش انجام مطالعات، جمعیت مورد بررسی و میزان مراجعه افراد برای تشخیص و درمان نیز می‌تواند باعث تفاوت نتایج پژوهش‌های مختلف شود.

زگیل تناسلی یکی از شایع‌ترین تظاهرات عفونت با برخی انواع HPV است و ممکن است در افراد مبتلا بدون علامت نیز وجود داشته باشد. به همین دلیل، آمار موارد تشخیص‌داده‌شده لزوماً نشان‌دهنده تعداد واقعی افراد مبتلا نیست.

آگاهی از روش‌های انتقال HPV، واکسیناسیون در صورت واجد شرایط بودن و مراجعه برای بررسی ضایعات مشکوک می‌تواند در پیشگیری و مدیریت عفونت‌های مرتبط با HPV نقش داشته باشد.

روش تشخیص زگیل‌های تناسلی

تشخیص زگیل تناسلی در بسیاری از موارد با معاینه و بررسی ظاهر ضایعات توسط پزشک انجام می‌شود. پزشک زنان یا متخصص مربوطه با توجه به محل، شکل و ویژگی‌های ضایعه می‌تواند احتمال زگیل تناسلی را بررسی کند. در مواردی که ظاهر ضایعه غیرمعمول باشد یا تشخیص قطعی نباشد، ممکن است بررسی‌های تکمیلی یا نمونه‌برداری برای تشخیص دقیق‌تر انجام شود.

معاینه ناحیه تناسلی

پزشک پوست و مخاط ناحیه تناسلی و اطراف مقعد را از نظر وجود برجستگی‌ها و ضایعات مشکوک بررسی می‌کند. در بسیاری از موارد، همین معاینه برای تشخیص بالینی زگیل تناسلی کافی است.

بررسی دهانه رحم

وجود زگیل تناسلی به‌تنهایی به معنی وجود تغییرات پیش‌سرطانی در دهانه رحم نیست. با این حال، زنان باید بر اساس سن و شرایط فردی، برنامه غربالگری سرطان دهانه رحم را طبق توصیه پزشک دنبال کنند. آزمایش‌هایی مانند تست HPV یا بررسی سلول‌های دهانه رحم، بسته به برنامه غربالگری، برای ارزیابی خطر و شناسایی تغییرات سلولی استفاده می‌شوند و برای تشخیص خود زگیل تناسلی به کار نمی‌روند.

بررسی ضایعات مشکوک یا غیرمعمول

اگر ضایعه ظاهر غیرمعمولی داشته باشد، خونریزی کند، زخم شود یا تشخیص آن با معاینه مشخص نباشد، پزشک ممکن است نمونه‌برداری (بیوپسی) را توصیه کند.

در صورت وجود ضایعات داخل مقعد یا علائم مرتبط، ممکن است معاینه تخصصی‌تر و در صورت نیاز آنوسکوپی انجام شود.

نکته مهم این است که آزمایش خون برای تشخیص عفونت HPV تناسلی کاربرد روتین ندارد و نوع HPV نیز معمولاً از روی ظاهر زگیل قابل تشخیص نیست.

تشخیص زگیل تناسلی در زنان و مردان

تشخیص زگیل تناسلی در زنان و مردان معمولاً بر اساس معاینه بالینی و بررسی ظاهر ضایعات انجام می‌شود و وجود یا نبود زگیل به‌تنهایی نمی‌تواند ابتلا به HPV را مشخص کند. در صورت وجود ضایعه غیرمعمول، تشخیص نامشخص یا تغییراتی مانند خونریزی و زخم، پزشک ممکن است بررسی‌های تکمیلی یا نمونه‌برداری را توصیه کند.

در زنان، غربالگری سرطان دهانه رحم طبق سن و شرایط فردی اهمیت دارد، اما پاپ‌اسمیر یا تست HPV برای تشخیص خود زگیل تناسلی انجام نمی‌شود. در مردان نیز آزمایش روتین HPV برای تشخیص زگیل تناسلی وجود ندارد و ارزیابی ضایعات عمدتاً با معاینه انجام می‌شود.

راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی و عفونت HPV

هیچ روشی نمی‌تواند خطر ابتلا به HPV را به‌طور کامل از بین ببرد، اما می‌توان با چند اقدام، احتمال انتقال و پیامدهای ناشی از این ویروس را کاهش داد:

• واکسیناسیون HPV: واکسن HPV می‌تواند در برابر انواعی از ویروس که با زگیل تناسلی و برخی سرطان‌های مرتبط با HPV ارتباط دارند، محافظت ایجاد کند. زمان و شرایط مناسب واکسیناسیون به سن و شرایط فرد بستگی دارد.
• استفاده از کاندوم: استفاده صحیح و مداوم از کاندوم می‌تواند خطر انتقال HPV را کاهش دهد، اما به دلیل امکان تماس پوست قسمت‌های پوشش‌داده‌نشده، محافظت آن کامل نیست.
• کاهش تعداد شرکای جنسی: داشتن یک رابطه جنسی متقابل و پایدار می‌تواند احتمال مواجهه با HPV را کاهش دهد، به‌خصوص زمانی که هر دو شریک عفونت HPV نداشته باشند.
• غربالگری دهانه رحم: برای زنان واجد شرایط، انجام منظم غربالگری سرطان دهانه رحم طبق توصیه پزشک به شناسایی زودهنگام تغییرات سلولی مرتبط با HPV کمک می‌کند؛ این غربالگری برای تشخیص یا پیشگیری مستقیم از زگیل تناسلی نیست.

راه‌های انتقال ویروس HPV

HPV عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی و تماس جنسی منتقل می‌شود. انتقال می‌تواند در رابطه واژینال، مقعدی یا از طریق تماس جنسی بدون دخول نیز اتفاق بیفتد و ممکن است حتی زمانی رخ دهد که فرد مبتلا هیچ علامت یا زگیل قابل مشاهده‌ای نداشته باشد.

استفاده از کاندوم خطر انتقال را کاهش می‌دهد، اما به دلیل اینکه تمام پوست ناحیه تناسلی را نمی‌پوشاند، نمی‌تواند از انتقال HPV به‌طور کامل جلوگیری کند.

تفاوت زگیل تناسلی با تبخال تناسلی

زگیل تناسلی و تبخال تناسلی هر دو از عفونت‌های ویروسی قابل انتقال از طریق تماس جنسی هستند، اما عامل ایجادکننده و ظاهر ضایعات آن‌ها متفاوت است.

زگیل تناسلی معمولاً به شکل برجستگی‌های کوچک و گوشتی یا هم‌رنگ پوست دیده می‌شود. این ضایعات ممکن است منفرد یا به صورت چندتایی ظاهر شوند و در برخی موارد سطحی زبر یا شبیه گل‌کلم داشته باشند. زگیل تناسلی اغلب بدون درد است، هرچند ممکن است باعث خارش یا تحریک شود.

تبخال تناسلی معمولاً با تاول‌های کوچک و دردناک ظاهر می‌شود. تاول‌ها ممکن است پاره شوند و زخم‌های سطحی ایجاد کنند و سپس بهبود یابند. تبخال تناسلی می‌تواند پس از یک دوره بهبود دوباره عود کند.

از آنجا که برخی ضایعات پوستی ممکن است ظاهری شبیه زگیل یا تبخال داشته باشند، تشخیص قطعی صرفاً بر اساس ظاهر ضایعه همیشه امکان‌پذیر نیست و در صورت وجود ضایعه مشکوک، معاینه پزشک اهمیت دارد.

آیا ویروس HPV قابل انتقال است؟

بله. HPV یک ویروس قابل انتقال است و عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی و تماس جنسی منتقل می‌شود. انتقال ویروس می‌تواند حتی در فردی که زگیل یا علامت قابل مشاهده‌ای ندارد نیز اتفاق بیفتد.

استفاده صحیح از کاندوم می‌تواند خطر انتقال HPV را کاهش دهد، اما به دلیل اینکه تمام پوست ناحیه تناسلی را پوشش نمی‌دهد، محافظت کامل ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل، واکسیناسیون HPV و رعایت اقدامات پیشگیرانه نیز اهمیت دارند.

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟

زگیل تناسلی ممکن است بلافاصله پس از ابتلا به HPV ظاهر نشود و در برخی افراد نیز عفونت بدون علامت باقی بماند. ضایعات زگیلی معمولاً به شکل برجستگی‌های کوچک و گوشتی ظاهر می‌شوند و ممکن است منفرد، چندتایی یا به شکل خوشه‌ای و شبیه گل‌کلم باشند.

با این حال، هر برجستگی در ناحیه تناسلی زگیل نیست و تشخیص صرفاً بر اساس ظاهر یا لمس ضایعه همیشه قابل اعتماد نیست. اگر درباره یک ضایعه مشکوک هستید، معاینه پزشک برای تشخیص اهمیت دارد.

برای آشنایی دقیق‌تر با اولین علائم و ظاهر زگیل تناسلی می‌توانید مقاله مربوط به علائم زگیل تناسلی را مطالعه کنید.

.

درمان زگیل تناسلی

درمان زگیل تناسلی با لیزر

لیزر یکی از روش‌های درمانی است که پزشک می‌تواند برای از بین بردن زگیل‌های تناسلی، به‌ویژه در برخی ضایعات گسترده، متعدد یا مقاوم به درمان‌های دیگر، در نظر بگیرد. در این روش، با استفاده از انرژی لیزر، بافت زگیل تخریب و برداشته می‌شود.

یکی از مزایای لیزر این است که در برخی شرایط می‌تواند بخش زیادی از ضایعات را در یک جلسه درمانی برطرف کند. با این حال، مناسب بودن این روش به محل، تعداد و اندازه زگیل‌ها و شرایط فرد بستگی دارد و نمی‌توان آن را برای همه افراد بهترین روش درمان دانست.

لیزر نیز مانند سایر روش‌های درمانی، ویروس HPV را به‌طور قطعی از بدن پاک نمی‌کند و امکان عود زگیل پس از درمان وجود دارد. انتخاب روش مناسب باید پس از معاینه و با توجه به شرایط هر فرد توسط پزشک انجام شود.

فیلم زگیل تناسلی | دکتر سمیه یگانه

کرایوتراپی یا فریز کردن زگیل تناسلی

کرایوتراپی یکی از روش‌های رایج برای درمان زگیل تناسلی است که در آن پزشک با استفاده از نیتروژن مایع، بافت زگیل را منجمد و تخریب می‌کند. پس از درمان ممکن است در محل ضایعه تاول یا التهاب ایجاد شود و بافت زگیل به‌تدریج از بین برود.

بسته به تعداد، اندازه و محل زگیل‌ها، ممکن است برای رسیدن به نتیجه مناسب به چند جلسه درمانی نیاز باشد. کرایوتراپی معمولاً یک روش سرپایی است، اما می‌تواند با درد، سوزش، قرمزی یا تاول موقت در محل درمان همراه باشد.

کرایوتراپی یکی از گزینه‌های درمانی زگیل تناسلی است، اما نمی‌توان آن را برای همه افراد بهترین یا قطعی‌ترین روش دانست. پزشک با توجه به شرایط فرد، تعداد و محل ضایعات و سایر عوامل، روش مناسب را انتخاب می‌کند. همچنین از بین رفتن زگیل‌ها به معنی پاک شدن قطعی HPV از بدن نیست و امکان عود ضایعات وجود دارد.

نکته: تری‌کلرواستیک اسید (TCA) نیز یکی از درمان‌های موضعی زگیل تناسلی است، اما با کرایوتراپی تفاوت دارد و نباید این دو روش را یکسان در نظر گرفت.

آیا امکان درمان زگیل تناسلی با دارو وجود دارد؟

بله. برخی از زگیل‌های تناسلی، به‌ویژه ضایعات خارجی و محدود، می‌توانند با داروهای موضعی درمان شوند. انتخاب دارو به محل، تعداد و اندازه زگیل‌ها و شرایط فرد بستگی دارد و بهتر است پس از تشخیص پزشک انجام شود.

از داروهای موضعی مورد استفاده برای زگیل‌های تناسلی می‌توان به ایمیکویمود (Imiquimod)، پودوفیلوکس (Podofilox) و سینکاتچین‌ها (Sinecatechins) اشاره کرد. برخی از این داروها مستقیماً روی ضایعه اثر می‌گذارند و ایمیکویمود با تحریک پاسخ ایمنی موضعی عمل می‌کند. این درمان‌ها برای همه افراد یا همه محل‌های زگیل مناسب نیستند و ممکن است باعث تحریک، قرمزی، سوزش یا التهاب پوست شوند.

هدف درمان، از بین بردن زگیل‌های قابل مشاهده و کاهش علائم است و به معنی پاک شدن قطعی HPV از بدن نیست. همچنین ممکن است پس از درمان، زگیل‌ها دوباره ظاهر شوند.

نکته مهم: از داروهای مخصوص زگیل‌های معمولی دست و پا، مانند فرآورده‌های حاوی اسید سالیسیلیک، نباید خودسرانه برای ناحیه تناسلی استفاده کرد.

درمان زگیل تناسلی در زنان باردار

در دوران بارداری، انتخاب روش درمان زگیل تناسلی باید با دقت بیشتری انجام شود. بعضی از داروهای موضعی مورد استفاده برای زگیل تناسلی در دوران بارداری مناسب نیستند. پودوفیلوکس، پودوفیلین و سینکاتچین‌ها نباید در دوران بارداری استفاده شوند و ایمیکویمود نیز به دلیل محدود بودن اطلاعات ایمنی، معمولاً تا زمان دسترسی به داده‌های بیشتر توصیه نمی‌شود.

در صورت نیاز به درمان، پزشک می‌تواند با توجه به محل و وضعیت ضایعات، روش‌هایی مانند کرایوتراپی با نیتروژن مایع یا درمان با اسید تری‌کلرواستیک (TCA) را در نظر بگیرد. در برخی موارد نیز ممکن است پزشک تصمیم بگیرد درمان ضایعات را تا پایان بارداری به تعویق بیندازد، زیرا زگیل‌ها ممکن است در دوران بارداری بزرگ‌تر یا حساس‌تر شوند و پاسخ به درمان نیز همیشه کامل نیست.

بنابراین در دوران بارداری، مصرف هیچ داروی موضعی برای زگیل تناسلی نباید بدون تجویز و نظر پزشک آغاز شود.

واکسن گارداسیل چیست و چه تأثیری دارد؟

واکسن HPV، از جمله واکسن گارداسیل 9 (Gardasil 9)، برای پیشگیری از عفونت با انواع مشخصی از ویروس پاپیلومای انسانی طراحی شده است. این واکسن می‌تواند در برابر انواع HPV مرتبط با زگیل تناسلی و برخی سرطان‌های مرتبط با HPV محافظت ایجاد کند. واکسن بیشترین اثربخشی را زمانی دارد که پیش از مواجهه با ویروس و شروع فعالیت جنسی تزریق شود.

نکته مهم این است که واکسن HPV عفونت موجود یا زگیل تناسلی ایجادشده را درمان نمی‌کند. با این حال، حتی اگر فرد قبلاً در معرض یکی از انواع HPV قرار گرفته باشد، ممکن است واکسن در برابر سایر انواع HPV موجود در واکسن همچنان برای او مفید باشد.

واکسن HPV در چه سنی تزریق می‌شود؟

در توصیه‌های CDC، واکسیناسیون روتین HPV از سن ۱۱ یا ۱۲ سالگی انجام می‌شود و می‌توان آن را از ۹ سالگی نیز شروع کرد. افرادی که واکسیناسیون خود را به‌طور کامل انجام نداده‌اند، تا ۲۶ سالگی می‌توانند واکسیناسیون تکمیلی دریافت کنند. برای بزرگسالان ۲۷ تا ۴۵ سال، واکسیناسیون برای همه افراد به‌صورت روتین توصیه نمی‌شود و در برخی افراد می‌تواند پس از گفت‌وگو با پزشک و بررسی احتمال مواجهه‌های جدید با HPV مورد بررسی قرار گیرد.

چند دوز واکسن HPV لازم است؟

تعداد دوزها به سن شروع واکسیناسیون و شرایط فرد بستگی دارد. طبق برنامه CDC:

• اگر واکسیناسیون بین ۹ تا ۱۴ سالگی شروع شود، معمولاً ۲ دوز در فاصله ۶ تا ۱۲ ماه توصیه می‌شود.
• اگر واکسیناسیون از ۱۵ سالگی به بعد شروع شود، معمولاً ۳ دوز در ماه‌های صفر، ۱ تا ۲ و ۶ تزریق می‌شود.
• افراد دارای نقص سیستم ایمنی ممکن است به برنامه سه‌دوزی نیاز داشته باشند.

برنامه‌های واکسیناسیون ممکن است بر اساس کشور، نوع واکسن و دستورالعمل‌های ملی متفاوت باشند؛ بنابراین زمان‌بندی دقیق باید با پزشک یا مرکز واکسیناسیون بررسی شود.

آیا بعد از ابتلا به HPV باز هم واکسن گارداسیل فایده دارد؟

ممکن است. واکسن HPV عفونت قبلی را درمان نمی‌کند، اما فرد ممکن است هنوز در معرض همه انواع HPV موجود در واکسن قرار نگرفته باشد. بنابراین سابقه HPV یا زگیل تناسلی لزوماً به معنی بی‌فایده بودن واکسن نیست و تصمیم درباره واکسیناسیون باید بر اساس سن و شرایط فرد گرفته شود.

پمادها و داروهای موضعی مؤثر در درمان زگیل تناسلی

برخی از زگیل‌های تناسلی خارجی را می‌توان با داروهای موضعی درمان کرد. انتخاب دارو به محل، تعداد و اندازه زگیل‌ها و شرایط فرد بستگی دارد. داروهای موضعی مورد استفاده برای زگیل تناسلی شامل ایمیکویمود، پودوفیلوکس و سینکاتچینز هستند. برخی درمان‌های موضعی مانند تری‌کلرواستیک اسید (TCA) نیز باید توسط پزشک و در مطب انجام شوند.

۱. ایمیکویمود (Imiquimod)

ایمیکویمود یک کرم موضعی است که با تحریک پاسخ ایمنی موضعی به درمان زگیل‌های تناسلی کمک می‌کند. بسته به غلظت دارو، نحوه و مدت مصرف متفاوت است و ممکن است باعث قرمزی، سوزش، تحریک یا التهاب پوست شود.

این دارو باید فقط برای ضایعاتی استفاده شود که پزشک تشخیص داده و نحوه مصرف آن نیز باید مطابق دستور پزشک باشد.

۲. پودوفیلوکس (Podofilox)

پودوفیلوکس یا پودوفیلوتوکسین یکی از داروهای موضعی قابل استفاده توسط بیمار برای برخی زگیل‌های تناسلی خارجی است. این دارو با تخریب بافت زگیل اثر می‌کند.

رژیم معمول مصرف آن دو بار در روز به مدت ۳ روز و سپس ۴ روز بدون مصرف دارو است و در صورت نیاز می‌توان این چرخه را تا چند بار تکرار کرد. میزان و محل مصرف باید طبق دستور پزشک باشد، زیرا استفاده نادرست می‌تواند باعث تحریک و آسیب پوست شود. پودوفیلوکس در دوران بارداری نباید استفاده شود.

۳. سینکاتچینز (Sinecatechins)

سینکاتچینز یک پماد موضعی حاوی ترکیبات فعال عصاره چای سبز است که برای درمان برخی زگیل‌های تناسلی خارجی استفاده می‌شود. این دارو معمولاً سه بار در روز روی ضایعات استفاده می‌شود و می‌تواند باعث قرمزی، خارش، سوزش یا التهاب پوست شود.

سینکاتچینز نیز برای همه افراد مناسب نیست و در دوران بارداری نباید استفاده شود.

۴. تری‌کلرواستیک اسید (TCA)

تری‌کلرواستیک اسید یک محلول اسیدی است، نه پماد. این ماده توسط پزشک مستقیماً روی زگیل اعمال می‌شود و با تخریب شیمیایی بافت ضایعه به درمان آن کمک می‌کند. در صورت نیاز، درمان می‌تواند در فواصل مشخص تکرار شود.

به دلیل ماهیت اسیدی TCA، استفاده از آن در ناحیه تناسلی نباید به‌صورت خودسرانه انجام شود و باید توسط فرد متخصص انجام شود.

پودوفیلین (Podophyllin) چه جایگاهی دارد؟

پودوفیلین در گذشته یکی از درمان‌های مورد استفاده برای زگیل تناسلی بود، اما امروزه به دلیل وجود گزینه‌های مؤثرتر و ایمن‌تر، جزو درمان‌های اصلی توصیه‌شده نیست. CDC پودوفیلین رزین را در گروه درمان‌های جایگزین قرار داده و درباره خطر سمیت سیستمیک آن در صورت استفاده نادرست هشدار داده است. بنابراین استفاده از پودوفیلین باید صرفاً در شرایط خاص و تحت نظر پزشک انجام شود.

نکته مهم: داروهای موضعی برای از بین بردن زگیل‌های قابل مشاهده استفاده می‌شوند و به معنی پاک شدن قطعی ویروس HPV از بدن نیستند. همچنین همه زگیل‌ها برای درمان موضعی مناسب نیستند؛ بنابراین تشخیص ضایعه و انتخاب روش درمان باید بر اساس معاینه و شرایط فرد انجام شود.

عوارض زگیل تناسلی

زگیل تناسلی در بسیاری از افراد عارضه جدی ایجاد نمی‌کند، اما بسته به تعداد، اندازه و محل ضایعات می‌تواند باعث ناراحتی و مشکلات موضعی شود. زگیل‌ها ممکن است باقی بمانند، تعداد یا اندازه آن‌ها افزایش پیدا کند و حتی پس از درمان دوباره ظاهر شوند.

افزایش تعداد و اندازه زگیل‌ها

در برخی افراد، زگیل‌های تناسلی ممکن است به‌تدریج بزرگ‌تر یا متعدد شوند. ضایعات بزرگ یا گسترده می‌توانند باعث خارش، سوزش، تحریک پوست، ناراحتی هنگام رابطه جنسی یا مشکلات موضعی شوند. در موارد شدید و گسترده، ممکن است برای برداشتن ضایعات به روش‌های درمانی تهاجمی‌تر نیاز باشد.

آیا زگیل تناسلی باعث سرطان می‌شود؟

خود زگیل تناسلی معمولاً ناشی از انواع کم‌خطر HPV، به‌ویژه انواع ۶ و ۱۱ است و این انواع باعث سرطان نمی‌شوند. در مقابل، برخی انواع پرخطر HPV مانند HPV 16 و 18 می‌توانند در صورت ماندگاری عفونت، خطر ایجاد تغییرات پیش‌سرطانی و برخی سرطان‌ها را افزایش دهند. این سرطان‌ها می‌توانند دهانه رحم، واژن، فرج، آلت تناسلی، مقعد و بخش‌هایی از دهان و گلو را درگیر کنند.

بنابراین وجود زگیل تناسلی به معنی ابتلا به سرطان یا HPV پرخطر نیست. با این حال، زنان باید غربالگری سرطان دهانه رحم را مطابق سن و شرایط فردی و توصیه پزشک انجام دهند.

انتقال HPV به شریک جنسی

HPV می‌تواند حتی در زمانی که زگیل یا علامت قابل مشاهده‌ای وجود ندارد، از طریق تماس جنسی و تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی منتقل شود. به همین دلیل، فرد مبتلا ممکن است بدون اطلاع از عفونت، ویروس را به شریک جنسی خود منتقل کند.

تأثیر زگیل تناسلی بر وضعیت روحی و کیفیت زندگی

ظاهر ضایعات، نگرانی درباره انتقال ویروس و نگرانی از عود زگیل می‌تواند برای بعضی افراد باعث استرس، خجالت یا کاهش اعتمادبه‌نفس شود و بر روابط عاطفی و کیفیت زندگی تأثیر بگذارد. در صورت شدت گرفتن این نگرانی‌ها، صحبت با پزشک یا دریافت حمایت روان‌شناختی می‌تواند کمک‌کننده باشد.

عوارض زگیل تناسلی در دوران بارداری

در دوران بارداری، زگیل‌های تناسلی ممکن است در بعضی افراد بزرگ‌تر یا شکننده‌تر شوند. در موارد نادر، ضایعات بسیار بزرگ می‌توانند مسیر زایمان را مسدود کنند یا هنگام زایمان باعث خونریزی شوند؛ در چنین شرایطی پزشک ممکن است روش مناسب زایمان را تغییر دهد.

انتقال HPV از مادر به نوزاد هنگام زایمان ممکن است، اما عارضه جدی ناشی از آن نادر است. برخی انواع HPV، به‌ویژه ۶ و ۱۱، در موارد نادری با پاپیلوماتوز تنفسی عودکننده در کودکان ارتباط دارند. با این حال، سزارین صرفاً برای جلوگیری از انتقال HPV به نوزاد توصیه نمی‌شود و معمولاً تنها در شرایطی مانند انسداد مسیر زایمان یا خطر خونریزی شدید به دلیل زگیل‌ها مطرح می‌شود.

سوالات متداول درباره زگیل تناسلی

آیا زگیل تناسلی خودبه‌خود از بین می‌رود؟

بله، در برخی افراد زگیل‌های تناسلی ممکن است بدون درمان از بین بروند، اما ممکن است باقی بمانند یا دوباره ظاهر شوند. تصمیم برای درمان به تعداد، اندازه و محل ضایعات و شرایط فرد بستگی دارد.

آیا بعد از درمان زگیل تناسلی، HPV از بدن پاک می‌شود؟

از بین رفتن زگیل‌ها به معنی پاک شدن قطعی HPV از بدن نیست. درمان‌های موجود عمدتاً برای از بین بردن ضایعات قابل مشاهده و کاهش علائم استفاده می‌شوند و امکان عود زگیل وجود دارد.

بهترین روش درمان زگیل تناسلی چیست؟

یک روش واحد که برای همه افراد بهترین باشد وجود ندارد. پزشک با توجه به تعداد، اندازه و محل زگیل‌ها و شرایط فرد می‌تواند روش‌هایی مانند داروهای موضعی، کرایوتراپی، TCA، لیزر یا روش‌های برداشت ضایعه را انتخاب کند.

آیا زگیل تناسلی در بارداری قابل درمان است؟

بله، اما انتخاب روش درمان در دوران بارداری باید با دقت بیشتری انجام شود، زیرا بعضی از داروهای موضعی برای استفاده در بارداری مناسب نیستند. در صورت نیاز، پزشک می‌تواند روش‌هایی مانند کرایوتراپی یا TCA را در نظر بگیرد یا در برخی موارد درمان را به تعویق بیندازد.

مشاوره و درمان زگیل تناسلی

اگر دچار زگیل تناسلی یا ضایعه مشکوک در ناحیه تناسلی شده‌اید، تشخیص دقیق ضایعه و انتخاب روش مناسب درمان اهمیت دارد. دکتر سمیه یگانه، متخصص زنان، زایمان و نازایی، در زمینه بررسی و درمان مشکلات مرتبط با سلامت زنان فعالیت می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با سوابق و حوزه فعالیت ایشان می‌توانید به صفحه اصلی سایت مراجعه کنید.