تورشن تخمدان به معنای پیچ خوردن تخمدان در اطراف رباط‌ ها و بافت ‌هایی است که وظیفه نگهداری آن را بر عهده دارند. در این حالت علاوه بر تخمدان ، گاهی لوله فالوپ نیز گرفتار می ‌شود. این وضعیت به دلیل قطع جریان خون ، بسیار دردناک و خطرناک است و اگر به ه‌موقع تشخیص داده و درمان نشود ، می‌ تواند منجر به از دست رفتن کامل تخمدان شود. از همین رو، چرخش تخمدان یک اورژانس پزشکی محسوب می ‌شود که نیاز به مداخله سریع پزشک و بهترین متخصص زنان در شمال تهران دارد.

شیوع و اهمیت پیچ‌ خوردگی تخمدان

به گفته متخصصان ، تورشن تخمدان نسبتاً نادر است ، اما وقتی رخ می‌ دهد می‌ تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد. زنانی که دچار کیست تخمدان هستند ، بیشتر در معرض این عارضه قرار دارند. دلیل آن است که کیست باعث بزرگ شدن و سنگین شدن تخمدان می‌ شود و همین موضوع احتمال پیچ خوردن آن به دور رباط نگهدارنده را افزایش می ‌دهد. اگرچه احتمال بروز این مشکل در تمام سنین وجود دارد، اما در دوران باروری شایع‌ تر است.

علائم پیچ خوردگی تخمدان

علائم تورشن تخمدان معمولاً به ‌صورت ناگهانی بروز می‌ کنند و شامل موارد زیر هستند:

• درد شدید و ناگهانی در قسمت تحتانی شکم
• گرفتگی شکم
• حالت تهوع و استفراغ
• گاهی درد همراه با تب یا حساسیت شدید به لمس

تشخیص این بیماری می ‌تواند دشوار باشد زیرا نشانه‌ های آن با بیماری‌ هایی مانند آپاندیسیت ، عفونت ادراری یا سنگ کلیه شباهت دارد. در برخی زنان ، درد به‌ طور متناوب ظاهر و محو می‌ شود که نشان ‌دهنده تلاش تخمدان برای بازگشت به موقعیت طبیعی است. با این حال باید توجه داشت که تورشن تخمدان همواره با درد همراه است؛ بنابراین تهوع یا استفراغ بدون درد معمولاً دلیل دیگری دارد.

برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر سمیه یگانه، فرم زیر را تکمیل نمایید.

تورشن تخمدان در بارداری

یکی از شرایطی که می ‌تواند احتمال پیچ خوردن تخمدان را افزایش دهد ، بارداری است. حدود ۱۰ تا ۲۲ درصد از موارد پیچ ‌خوردگی تخمدان در هفته‌ های دهم تا هفدهم بارداری رخ می‌ دهد. علت اصلی آن رشد سریع کیست‌ ها به دنبال تغییرات هورمونی است. تورشن در دوران بارداری علاوه بر تهدید سلامت مادر ، می ‌تواند خطر جدی برای جنین نیز به همراه داشته باشد. خوشبختانه ، در بسیاری از موارد می‌ توان با لاپاروسکوپی این عارضه را در بارداری مدیریت و درمان کرد. به همین دلیل ، توصیه می ‌شود زنان پیش از اقدام به بارداری ، در صورت داشتن کیست تخمدان ، حتماً به متخصص زنان مراجعه و درمان لازم را انجام دهند.

علت بروز تورشن تخمدان و افراد در معرض خطر

پیچ ‌خوردگی تخمدان زمانی ایجاد می‌ شود که تخمدان به دلیل وجود توده یا ناپایداری موقعیت ، تمایل به چرخیدن پیدا کند. به نقل از متخصص زنان و زایمان ، تخمدان مانند یک توپ است که روی طناب قرار دارد. زمانی که کیستی روی آن ایجاد شود، سنگین ‌تر می ‌شود و احتمال پیچ خوردن آن افزایش می ‌یابد. عوامل افزایش ‌دهنده خطر ابتلا عبارتند از:

• وجود کیست تخمدان یا توده تخمدانی
• ابتلا به سندرم تخمدان پلی ‌کیستیک (PCO)
• داشتن رباط تخمدانی بلند که پایداری تخمدان را کاهش می‌ دهد.
• بارداری ، به دلیل تغییرات هورمونی و رشد سریع کیست ‌ها
• سابقه بستن لوله‌ های رحمی
• درمان‌ های هورمونی ، به‌ ویژه در روند درمان ناباروری

تشخیص تورشن تخمدان

در صورت بروز علائم مشکوک باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد. پزشک ابتدا معاینه لگنی انجام می ‌دهد تا درد یا وجود توده بررسی شود. سپس سونوگرافی واژینال برای ارزیابی وضعیت تخمدان ، لوله فالوپ و جریان خون تجویز می‌ شود. علاوه بر آن ، آزمایش خون و ادرار برای رد سایر بیماری‌ ها مانند عفونت ادراری ، آپاندیسیت یا حاملگی خارج ‌رحمی مورد استفاده قرار می ‌گیرد. با این وجود ، تشخیص قطعی تورشن تخمدان تنها در حین جراحی امکان‌ پذیر است.

روش‌ های درمان پیچ خوردگی تخمدان

تنها راه قطعی درمان این بیماری ، جراحی است. پزشک بسته به شرایط بیمار یکی از روش‌ های درج شده در جدول زیر را به کار می برد:

درمان دارویی پس از جراحی چرخش تخمدان

پس از جراحی تورشن تخمدان ، کنترل درد و التهاب اهمیت زیادی دارد. پزشکان معمولاً داروهایی مانند استامینوفن ، ایبوپروفن یا ناپروکسن را برای کاهش ناراحتی و تسریع روند بهبود تجویز می‌ کنند. این داروها علاوه بر تسکین درد ، به کاهش تورم و جلوگیری از التهاب‌ های ثانویه نیز کمک می‌ کنند. در برخی موارد ، برای پیشگیری از بازگشت مجدد این عارضه ، استفاده از داروهای هورمونی یا قرص‌ های پیشگیری از بارداری توصیه می‌ شود. مصرف داروها باید دقیقاً تحت نظر پزشک و مطابق با دستور او انجام گیرد. رعایت این موارد نقش مهمی در بازگشت سلامتی و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد.

سخن آخر

تورشن تخمدان یک بیماری نادر اما بسیار خطرناک است که نیاز به تشخیص و درمان سریع دارد. علائم بارز آن شامل درد ناگهانی شکمی ، تهوع و استفراغ است که نباید نادیده گرفته شود. زنان در سنین باروری ، به ‌ویژه کسانی که کیست تخمدان یا سندرم پلی ‌کیستیک دارند ، بیشتر در معرض ابتلا هستند. درمان قطعی این بیماری تنها با جراحی امکان ‌پذیر است و مراجعه به ‌موقع می ‌تواند تخمدان و باروری فرد را نجات دهد. بنابراین ، در صورت مشاهده علائم مشکوک ، مراجعه سریع به اورژانس و متخصص زنان ضروری است.