آزمایشات ضروری در دوران بارداری از مهم‌ ترین اقدامات پزشکی برای حفظ سلامت مادر و جنین به شمار می‌آیند. این آزمایش‌ ها با هدف شناسایی زودهنگام مشکلات احتمالی مانند کم‌ خونی ، دیابت بارداری ، عفونت‌ ها یا اختلالات ژنتیکی انجام می‌ شوند و به پزشک کمک می‌ کنند تا بارداری را به شکلی ایمن و کنترل‌ شده مدیریت کند. حاملگی بدون انجام این بررسی‌ ها می‌ تواند خطرات جدی برای مادر و نوزاد به همراه داشته باشد. از آزمایش خون و ادرار گرفته تا غربالگری‌ های دقیق سه‌ ماهه اول و دوم ، هر کدام نقش مهمی در تشخیص به‌ موقع بیماری‌ ها و پیشگیری از عوارض زایمان دارند. این مراقبت‌ ها مسیر یک بارداری سالم و زایمانی کم‌ خطر را با همراهی متخصص زنان و زایمان شمال تهران هموار می‌ کنند.

آزمایشات ضروری برای بچه‌ دار شدن

برای داشتن فرزندی سالم ، ضروری است که والدین پیش از بارداری تحت بررسی‌ های پزشکی دقیق قرار گیرند تا از وضعیت سلامت خود اطمینان حاصل کنند. این آزمایش‌ ها در سه مرحله‌ مهم صورت می‌ گیرند : پیش از ازدواج ، پیش از اقدام به بارداری و در طول دوران بارداری.

در مرحله پیش از ازدواج ، آزمایش‌ هایی مانند بررسی تالاسمی ، کم‌ خونی و تعیین گروه خونی انجام می‌ شود تا خطرات ژنتیکی و ناسازگاری خونی شناسایی گردد. در مرحله دوم که پیش از اقدام به بارداری است ، بررسی‌ های کامل جسمی برای مادر و گاهی پدر شامل آزمایش‌ های خون ، غربالگری بیماری‌ های مزمن مانند دیابت ، کم‌ کاری یا پرکاری تیروئید ، بررسی سطح ایمنی بدن و همچنین تست‌ هایی برای بیماری‌ های عفونی مثل HIV و هپاتیت و همچنین ویروس های زگیل تناسلی انجام می‌ شود. این آزمایش‌ ها کمک می‌ کنند تا بارداری در شرایط ایمن‌ تری آغاز شود و احتمال بروز عوارض برای مادر و جنین کاهش یابد.

در نهایت ، در صورت اقدام به بارداری ، مادر باید آزمایش‌ های اختصاصی دوران بارداری را مطابق با توصیه‌ های پزشک انجام دهد. در ادامه این مقال ه، به‌ طور مفصل درباره این آزمایش‌ ها صحبت خواهیم کرد تا بتوانید با آگاهی بیشتر ، مسیر بارداری سالم را پشت سر بگذارید.

برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر سمیه یگانه، فرم زیر را تکمیل نمایید.

تست های پزشکی مخصوص دوران حاملگی 

یکی از آزمایش های ضروری و مهم برای دوران بارداری که با مراجعه به متخصص زنان و زایمان تجویز می شود غربالگری در دوران بارداری است. هدف از انجام غربالگری های دوران بارداری ، تشخیص سندروم داون در جنین و جلوگیری از تولد نوزادان مبتلا است. انجام غربالگری دوران بارداری علاوه بر تشخیص سندروم داون در جنین ، اختلالات دیگری مثل تیرزومی 18 ، 13 و بعضی اختلالات رشد لوله ی عصبی را نیز تشخیص می دهد. این آزمایشات در سه مرحله انجام می شود.

شرایط انجام تست های غربالگری

برای انجام تست های غربالگری سه ماهه اول یا سه ماهه دوم احتیاجی به ناشتا بودن نیست. خانوم باردار می تواند هر زمان از طول روز که مایل بود به مرکز سونوگرافی مراجعه کند و برای انجام غربالگری سه ماهه اول بارداری اقدام کند. در سونوگرافی به مراجع توصیه می شود که تست های NT را هم بدهد. لازم به ذکر است غربالگری سه ماهه اول بعد از هفته ی سیزده ، یعنی سه ماه و شش روز قابل انجام نیست. از این رو قبل از پایان این دوره زمانی به آزمایشگاه های معتبر مراجعه کنید و اقدام به انجام تست غربالگری نمایید.

آزمایشات سه ماهه اول بارداری

زمان انجام آزمایشات سه ماهه اول: غربالگری سه ماهه اول از ابتدای هفته 11 تا انتهای هفته 13 یعنی 13 هفته به اضافه 6 روز قابل انجام است. پس مادر باردار می تواند در این دوره زمانی با مراجعه به آزمایشگاه های معتبر برای انجام این تست اقدام کند. در سه ماهه اول بارداری دو تا آزمایش بیوشیمیایی و سونوگرافی NT انجام می شود.

خانم ها پس از انجام این آزمایش ها در سه گروه پرخطر ، ریسک متوسط و کم خطر تقسیم بندی می شوند. پزشک معالج می تواند بعد از آزمایش سه ماهه اول تشخیص دهد که آزمایش های بعدی به چه صورتی انجام شود.

• ریسک کم خطر: اگر خانمی پس از انجام غربالگری سه ماهه اول جز دسته ریسک کم خطر باشد ، پس از انجام آزمایش های غربالگری سه ماهه اول ، طبق تشخیص پزشک معالج اینطور به نظر می رسد که نیازی به انجام تست های بیشتر نیست.
• ریسک متوسط: برای خانم هایی با ریسک متوسط بعد از انجام آزمایش های سه ماه اول به توصیه پزشک باید غربالگری دوم صورت گیرد و نتیجه این غربالگری مشخص می کند که نیاز به انجام تست nipt یا سلفری DNA هست یا خیر.
• پر خطر: اگر بعد از انجام غربالگری سه ماهه اول ، مادر در دسته پر خطر قرار گرفت تشخیص این است که برای بررسی های بیشتر تست های تشخیصی و سلفری DNA روی این فرد انجام شود.

آزمایشات سه ماهه دوم بارداری

از ابتدای هفته 15 تا پایان هفته 17 ، تست های غرباگری سه ماهه دوم قابل انجام است. البته این تست ها را می توان بعد از هفته 17 انجام داد اما اگر جنین دچار مشکلاتی باشد برای اقدام به سقط جنین به لحاظ قانونی دچار مشکل خواهید شد. پس بهتر است در بازه زمانی مشخص برای انجام تست اقدام کرد. این تست شامل 4 تست بیوشیمیایی است که در خون مادر اندازه گیری می شود.

در این آزمایش مانند غربالگری سه ماهه اول سندروم داون ، تیریزومی 13 و تیریزومی 18 و اختلالات لوله رشد جنین بررسی می شود. البته بعد از غربالگری دوم یک سونوگرافی به نام آنومالی اسکن هم نیاز است انجام شود که در این سونوگرافی برخی اختلالات دیگر قابل تشخیص است. غربالگری سه ماهه دوم مانند سه ماهه اول اگر به تنهایی انجام شود دقتی به میزان 80% دارد اما میزان دقت با آزمایش های ترکیبی در کنارغربالگری تا 90% افزایش می یابد. نتیجه غربالگری سه ماهه دوم به ما می گوید که آیا نیاز است مادر آزمایش دیگری انجام دهد یا خیر.

اگر در نتیجه غربالگری سه ماهه دوم ، شرایط مادر پر خطر تشخیص داده شود پزشک به مادر توصیه می کند که تست های تشخیصی دیگر را نیز انجام دهد تا نتیجه قطعی حاصل شود که می تواند تست nitp یا سل فری DNA را انتخاب کند. در صورتی که جواب غربالگری سه ماهه دوم کم خطر باشد دیگر نیازی به انجام تست های دیگر نیست و روند طبیعی بارداری طی می شود.

7 نکته ضروری در مورد آزمایشات بارداری که هر مادر بارداری باید بداند:

1. خانم های باردار قبل از هفته 11 به پزشک مراجعه کنند و بین هفته 11 تا 13 این تست انجام شود.

2. با انجام تست غربالگری در دوران بارداری و سونوگرافی NT می تون درصد ابتلا جنین به مشکلات را بدست آورد. پس بهتر است تست های تکمیلی را انجام دهید تا پزشک شما به تشخیص قطعی دست یابد.

3. آزمایش های تشخیصی سندروم داون به دو گروه CVS و آمی سنتز تقسیم می شود که آزمایش CVS در سه ماهه اول قابل انجام است و آزمایش آمی سنتز در سه ماهه دوم.

4. آمی سنتز در واقع کشت سلولی صورت می گیرد و با توجه به این آزمایش ها می توان صد در صد تشخیص داد که آیا نوزاد مشکلی دارد یا نه. آمی سنتز در هفته های بعد از ماه های اول قابل انجام است اما در صورت وجود مشکل به سبب سقط قانونی مشکلاتی وجود دارد که باید به آن توجه کرد.

5. مزیت تست های تهاجمی تشخیص سندرم داون قطعیت بسیار بالایی است که در این آزمایش ها وجود دارد و تشخیص با دقت 100% صورت می گیرد.

6. یکی از خطرات احتمالی انجام این آزمایش این است که احتمال کمی برای سقط جنین وجود دارد.

7. به تعدادی از تست ها مثبت کاذب گفته می شود؛ به این صورت که جواب تست مثبت است اما این بیماری در جنین وجود ندارد. این تست کاذب حدود 5% از جواب تست ها را شامل می شود.

در این مقاله سعی ما بر این بود تا اطلاعات جامع و کافی برای زمان و نحوه انجام تست های غربلگری در زمان بارداری ارائه دهیم. پیگیری و انجام این تست ها می تواند به شما آرامش بیشتری دهد و شما را از سلامت جنین مطمئن کند. پس در ابتدا لازم است اقدام به انجام این تست ها کنید. اگر لاز بود غربالگری دوم را انجام دهید نگران نباشید. تا زمانی که پزشک متخصص شما به نتیجه قطعی از مشکلات جنین نرسد اقدام به کاری نمی کند. امیدواریم با توجه به اهمیت انجام این تست ها و انجام آن ها یک بارداری خوب و نوزادی سالم داشته باشید.