ساعات کاری: شنبه تا چهارشنبه 14 الی 20
(021) 22809431

قارچ شیتاکه و قرص AHCC ؛ نتایج دوپهلو و نامطمئن درباره اثرات درمانی

قارچ شیتاکه سال ها است که علاوه بر کاربرد غذایی، به دلیل داشتن ترکیبات زیست فعال مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. در سال های اخیر نیز فرآورده ای به نام AHCC که از میسلیوم قارچ شیتاکه تهیه می شود، به عنوان مکملی با اثرات احتمالی بر سیستم ایمنی و برخی بیماری ها مطرح شده است.

اما آیا واقعا می توان از قارچ شیتاکه یا قرص های AHCC به عنوان یک درمان موثر استفاده کرد؟

پاسخ به این سوال به سادگی «بله» یا «خیر» نیست. مطالعات انجام شده نتایج امیدوارکننده ای را در بعضی زمینه ها نشان داده اند، اما تعداد و کیفیت شواهد انسانی هنوز محدود است. به همین دلیل، درباره اثرات درمانی AHCC نمی توان با اطمینان همان ادعاهایی را مطرح کرد که درباره درمان های پزشکی اثبات شده مطرح می شود.

Contents

قارچ شیتاکه چه ترکیباتی دارد؟

شیتاکه با نام علمی Lentinula edodes یکی از قارچ های خوراکی شناخته شده است. این قارچ حاوی ترکیبات مختلفی از جمله پلی ساکاریدها و بتاگلوکان ها است که به دلیل اثر احتمالی بر سیستم ایمنی و فرایندهای التهابی مورد مطالعه قرار گرفته اند.

بخش قابل توجهی از تحقیقات مربوط به این ترکیبات در محیط آزمایشگاهی یا روی مدل های حیوانی انجام شده است. چنین نتایجی می توانند سرنخ های مهمی درباره خواص احتمالی یک ماده ایجاد کنند، اما به تنهایی برای اثبات اثر درمانی در انسان کافی نیستند.

بنابراین نباید هر اثر مشاهده شده در آزمایشگاه را مستقیما به عنوان «خاصیت درمانی قارچ شیتاکه» معرفی کرد.

AHCC چیست و چه ارتباطی با شیتاکه دارد؟

AHCC مخفف Active Hexose Correlated Compound است و یک عصاره استاندارد شده از میسلیوم قارچ شیتاکه محسوب می شود. بنابراین AHCC با خود قارچ شیتاکه یا پودر قارچ یکسان نیست.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر یک مطالعه روی عصاره AHCC انجام شده باشد، نمی توان نتیجه آن را به سادگی به خوردن قارچ شیتاکه تعمیم داد.

AHCC بیشتر به دلیل احتمال تاثیرگذاری بر عملکرد سیستم ایمنی مورد توجه قرار گرفته است و مطالعاتی درباره سلول های T، سلول های NK و سایر شاخص های ایمنی انجام شده است. با این حال، تغییر در عملکرد یا شاخص های سیستم ایمنی لزوما به معنای درمان یک بیماری نیست.

چرا نتایج تحقیقات درباره AHCC دوپهلو است؟

یکی از دلایل اصلی، تفاوت زیاد میان نوع مطالعات انجام شده است.

برخی تحقیقات آزمایشگاهی و حیوانی نتایج امیدوارکننده ای نشان داده اند. در بعضی مطالعات انسانی نیز نتایج مثبتی گزارش شده است. اما تعداد بسیاری از این مطالعات کوچک هستند یا برای اثبات قطعی اثر درمانی طراحی نشده اند.

به عنوان مثال، یک مطالعه مقدماتی روی AHCC و HPV نتایج مثبتی گزارش کرد، اما خود پژوهشگران تاکید داشتند که برای تایید این نتایج به یک مطالعه تصادفی و کنترل شده نیاز است.

این مطالعه بعدی انجام شد و نتایج آن نیز جالب بود، اما باز هم محدودیت هایی داشت.

قارچ شیتاکه و قرص AHCC

AHCC و HPV؛ امیدوارکننده اما هنوز قطعی نیست

یکی از شناخته شده ترین زمینه های تحقیق درباره AHCC، عفونت پایدار HPV پرخطر است.

در یک مطالعه فاز دوم، 50 زن بالای 30 سال که بیش از دو سال عفونت پایدار HPV پرخطر داشتند مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت 41 نفر مطالعه را کامل کردند.

در گروه AHCC، 14 نفر از 22 نفر پس از شش ماه آزمایش HPV منفی داشتند؛ در حالی که در گروه دارونما، 2 نفر از 19 نفر در پایان دوره 12 ماهه HPV منفی شدند. برخی از افرادی که پس از مصرف AHCC آزمایششان منفی شده بود، این وضعیت را پس از قطع مکمل نیز حفظ کردند.

این نتایج در نگاه اول قابل توجه هستند و نشان می دهند که AHCC ارزش بررسی بیشتر را دارد. اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: این مطالعه فقط 50 شرکت کننده داشت و تعداد افرادی که در تحلیل نهایی قرار گرفتند کمتر از این تعداد بود.

بنابراین نمی توان صرفا بر اساس این مطالعه گفت که AHCC یک درمان قطعی برای HPV است.

آیا شیتاکه می تواند HPV را درمان کند؟

اینجا باید بین قارچ شیتاکه و AHCC تفاوت قائل شد.

مطالعه معروف HPV درباره AHCC، یعنی عصاره استاندارد شده از میسلیوم شیتاکه انجام شده است، نه درباره خوردن قارچ شیتاکه به عنوان ماده غذایی.

بنابراین عبارت «قارچ شیتاکه HPV را درمان می کند» نتیجه ای نیست که بتوان مستقیما از این مطالعات گرفت.

در واقع، حتی درباره خود AHCC نیز بهتر است از عبارت هایی مانند «نتایج امیدوارکننده» یا «شواهد اولیه» استفاده شود، نه «درمان قطعی».

آیا AHCC برای بیماری های دیگر هم اثر درمانی دارد؟

AHCC در زمینه های مختلفی از جمله عملکرد سیستم ایمنی، عفونت ها و برخی بیماری های مرتبط با سرطان مورد مطالعه قرار گرفته است.

اما نتایج همه این تحقیقات یکسان نیستند.

برای نمونه، در یک مطالعه درباره استفاده از AHCC در بیماران مبتلا به سرطان کبد پس از جراحی، نتایج اولیه امیدوارکننده گزارش شد، اما مطالعه تک گروهی و بدون گروه کنترل بود و خود پژوهشگران نیز انجام مطالعات تصادفی بیشتری را ضروری دانستند.

از طرف دیگر، یک مطالعه بالینی جدیدتر در بیماران مبتلا به سرطان پانکراس که تحت شیمی درمانی بودند، برای یکی از پیامدهای مورد بررسی یعنی کم خونی ناشی از شیمی درمانی، تفاوت معناداری میان AHCC و دارونما پیدا نکرد.
این نمونه ها نشان می دهند که نمی توان یک نتیجه مثبت از یک بیماری را به همه بیماری ها تعمیم داد

آیا AHCC سیستم ایمنی را تقویت می کند؟

یکی از رایج ترین ادعاها درباره AHCC، «تقویت سیستم ایمنی» است.

مطالعات مختلف نشان داده اند که AHCC ممکن است روی برخی سلول ها و عملکردهای سیستم ایمنی تاثیر بگذارد. برای مثال، اثر آن بر سلول های T و NK در مطالعات انسانی و حیوانی بررسی شده است.

اما عبارت «تقویت سیستم ایمنی» بسیار کلی است.

سیستم ایمنی یک شبکه پیچیده است و افزایش فعالیت یک نوع سلول ایمنی لزوما به معنای سالم تر شدن فرد یا پیشگیری از بیماری نیست. به همین دلیل، بهتر است اثرات AHCC بر سیستم ایمنی را به عنوان یک موضوع پژوهشی در نظر بگیریم، نه یک نتیجه درمانی قطعی.

آیا مصرف AHCC بی خطر است؟

در مطالعه بالینی HPV، AHCC در دوز مورد استفاده به طور کلی به خوبی تحمل شد و عوارض گزارش شده شدید نبودند. مواردی مانند تهوع، نفخ، سوزش سر دل و خستگی گزارش شدند.

با این حال، «مکمل غذایی» بودن به معنای بی خطر بودن برای همه افراد نیست.

افرادی که داروهای خاص مصرف می کنند، بیماری زمینه ای دارند، تحت درمان سرطان هستند یا قصد دارند AHCC را برای یک بیماری مشخص مصرف کنند، بهتر است پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

پس چرا برخی منابع درباره AHCC با اطمینان صحبت می کنند؟

یکی از مشکلات موجود درباره مکمل ها این است که نتایج اولیه پژوهش ها گاهی در تبلیغات تجاری به شکل بسیار قطعی بیان می شوند.

مثلا ممکن است یک مطالعه کوچک نشان دهد که یک مکمل در گروه خاصی از افراد نتیجه امیدوارکننده ای داشته است. اما در تبلیغات، همین نتیجه به شکل «درمان بیماری» یا «از بین بردن ویروس» بیان شود.

این دو عبارت از نظر علمی تفاوت زیادی دارند.

نتیجه امیدوارکننده به معنی درمان اثبات شده نیست.

برای اینکه یک اثر درمانی با اطمینان بیشتری پذیرفته شود، معمولا به مطالعات انسانی بزرگ تر، تکرار نتایج توسط پژوهشگران مستقل و بررسی دقیق مزایا و عوارض نیاز است

آیا مصرف AHCC را می توان به عنوان درمان در نظر گرفت؟

با شواهد فعلی، بهتر است AHCC را در گروه مکمل های مورد مطالعه قرار دهیم، نه جایگزین درمان های استاندارد.

این موضوع به خصوص درباره HPV اهمیت دارد. اگر فردی HPV پرخطر دارد، مصرف مکمل نباید باعث شود آزمایش ها، غربالگری ها یا پیگیری پزشکی خود را کنار بگذارد.

در مورد AHCC، شواهد مربوط به HPV از سایر زمینه ها امیدوارکننده تر به نظر می رسد، اما حتی در این مورد نیز هنوز نمی توان نتیجه گرفت که AHCC برای همه افراد مبتلا به HPV موثر است.

جمع بندی:

آیا شیتاکه و AHCC واقعا موثر هستند؟

شواهد علمی درباره اثرات درمانی قارچ شیتاکه و AHCC هنوز قطعی و یکدست نیستند. برخی مطالعات نتایج امیدوارکننده ای درباره تاثیر AHCC بر سیستم ایمنی و به ویژه HPV نشان داده اند، اما محدود بودن تعداد مطالعات و حجم نمونه باعث شده برای اثبات اثربخشی آن به تحقیقات بیشتری نیاز باشد.

در نتیجه، AHCC را می توان یک مکمل امیدوارکننده اما هنوز اثبات نشده به عنوان درمان قطعی دانست و نباید آن را جایگزین درمان های پزشکی استاندارد کرد.

سوالات متداول

آیا AHCC همان قارچ شیتاکه است؟

خیر. AHCC عصاره استاندارد شده از میسلیوم قارچ شیتاکه است و با خود قارچ یا پودر شیتاکه تفاوت دارد.

آیا AHCC برای HPV موثر است؟

یک مطالعه بالینی نتایج امیدوارکننده ای درباره HPV پایدار پرخطر نشان داده است، اما شواهد فعلی برای معرفی AHCC به عنوان درمان قطعی کافی نیست.

آیا خوردن قارچ شیتاکه همان اثر AHCC را دارد؟

خیر. نتایج مطالعات مربوط به AHCC را نمی توان مستقیما به خوردن قارچ شیتاکه تعمیم داد.

آیا AHCC سیستم ایمنی را تقویت می کند؟

برخی مطالعات نشان داده اند که AHCC می تواند روی بعضی سلول ها و عملکردهای سیستم ایمنی اثر بگذارد، اما مشخص نیست این تاثیرات حتما به پیشگیری یا درمان بیماری منجر شوند.

آیا AHCC عوارض دارد؟

AHCC معمولا در مطالعات به خوبی تحمل شده، اما ممکن است برای بعضی افراد عوارضی ایجاد کند یا با برخی داروها تداخل داشته باشد. در صورت مصرف دارو، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.

آیا AHCC جایگزین دارو می شود؟

خیر. با توجه به محدود بودن شواهد، AHCC نباید جایگزین درمان های استاندارد پزشکی شود.

دکتر سمیه یگانه


0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x